.png)
Του Σπύρου Κουταβά
Την σημασία ανάδειξης της αρχαιολογικής κληρονομιάς του Αμυνταίου, αλλά και τον σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία και αξιοποίηση της ρωμαϊκής έπαυλης, παρουσίασε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, κατά την επίσκεψή της στον αρχαιολογικό χώρο και στις εγκαταστάσεις όπου συντηρείται και φυλάσσεται το αρχαιολογικό υλικό της περιοχής.
Η υπουργός χαρακτήρισε τη ρωμαϊκή έπαυλη του Αμυνταίου ως «εξαιρετικά σημαντικό εύρημα», επισημαίνοντας ότι, «παρά το γεγονός ότι το μνημείο σώζεται σε χαμηλό ύψος, τα ψηφιδωτά και η χωροταξική του διάταξη το κατατάσσουν στα ελάχιστα αντίστοιχα παραδείγματα που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα». Πρόσθεσε ότι «υπάρχουν μόλις δύο ή τρεις αντίστοιχες βίλες στην Ελληνική επικράτεια που παρέχουν ανάλογα αρχαιολογικά δεδομένα».
Σύμφωνα με την υπουργό, στο πλαίσιο έργου που σχεδιάζεται να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, προβλέπεται «η δημιουργία ενός προστατευτικού κελύφους πάνω από το μνημείο. Η κατασκευή θα παραπέμπει, κατά τρόπο συμβατό, στην αρχιτεκτονική του ίδιου του μνημείου και θα έχει ως βασικό στόχο την προστασία των ψηφιδωτών».
Όπως τονίστηκε εντός του προστατευτικού κελύφους «θα εκτεθούν και ορισμένα από τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ευρήματα που προέκυψαν από τις ανασκαφικές έρευνες».
Η κ. Μενδώνη ανέφερε ότι έχει ήδη δώσει οδηγίες στην αρμόδια Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Φλώρινας, προκειμένου οι σχετικές προτάσεις «να εισαχθούν προς εξέταση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο που θα εξετάσει την περίπτωση του μνημείου στις αρχές Δεκεμβρίου 2026» με στόχο να προχωρήσει εγκαίρως η διαδικασία και να καταρτιστεί το τεχνικό δελτίο για τη χρηματοδότηση του έργου.
Η κ. Μενδώνη σημείωσε ότι «ο αρχικός σχεδιασμός για τη δημιουργία ενός μουσείου περίπου 600 τετραγωνικών μέτρων αναμένεται να αλλάξει» καθώς, όπως διαπιστώθηκε «από τις αυτοψίες που προηγήθηκαν πριν από μερικές εβδομάδες από τη Γενική Γραμματέα και σήμερα με τη δική μου, καταλήγουμε ότι τα ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή του Αμυνταίου ξεκινώντας από τα προϊστορικά, τα νεολιθικά, Ρωμαϊκά, είναι πάρα πολύ σημαντικά και μας δίνουν τεράστια ιστορικά στοιχεία για την ευρύτερη περιοχή».
«Αποφασίσαμε -εξήγησε η υπουργός- τα ευρήματα να εκτεθούν σε ένα μεγαλύτερο εκθεσιακό χώρο, ο οποίος θα έχει περίπου 2.000 με 2.500 έκταση και γύρω από αυτό να δημιουργηθούν οι βοηθητικές εγκαταστάσεις». Όπως σημείωσε «οι κτιριακές εγκαταστάσεις θα είναι ήπιες, ισόγειες κατασκευές, ώστε να διατηρηθεί η φυσιογνωμία του αδόμητου τοπίου».
Η υπουργός ανακοίνωσε ότι έδωσε οδηγία στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου να προχωρήσουν στην κατάρτιση φακέλων προκειμένου να εξεταστεί η απαλλοτρίωση έκτασης γύρω από τη ρωμαϊκή έπαυλη, με στόχο την προστασία και την ανάδειξη του μνημείου.
«Το ίδιο το μνημείο χρειάζεται να πάρει ανάσα», σημείωσε η κ. Μενδώνη, εξηγώντας ότι «η δημιουργία μιας ζώνης γύρω από την έπαυλη θα επιτρέψει την καλύτερη προστασία και ανάδειξή της».
Κατά την επίσκεψή της στις εγκαταστάσεις όπου φυλάσσεται και συντηρείται το αρχαιολογικό υλικό η υπουργός υπενθύμισε το έργο της Εφορείας Αρχαιοτήτων και του Υπουργείου Πολιτισμού με τη ΔΕΗ, όταν στην περιοχή πραγματοποιούνταν εκτεταμένες ανασκαφικές εργασίες στο ορυχείο Αμυνταίου .
Σημείωσε ότι «στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας ενιαίος πυρήνας αρχαιολογικών εγκαταστάσεων, με τη μεταφορά εκεί υλικού και υποδομών από άλλους αποθηκευτικούς χώρους».
Ανακοίνωσε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο της «απαλλοτρίωσης του χώρου όπου φυλάσσεται το ανασκαφικό υλικό» κι από την άλλη «ορισμένες από τις σημερινές αποθήκες να καταστούν επισκέψιμες, σε σχολεία, ερευνητές, ειδικούς μελετητές αλλά και πολίτες που ενδιαφέρονται να γνωρίσουν από κοντά τον τρόπο με τον οποίο συντηρείται, μελετάται και οργανώνεται το αρχαιολογικό υλικό».
«Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι ανασταλτικός παράγων»
Ερωτώμενη για το εάν έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά ευρήματα στο χώρο της νέας επένδυσης που σχεδιάζει η Waterland στην περιοχή της Κοζάνης, δήλωσε ότι «στα περίπου 1.000 στρέμματα της νέας επένδυσης έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά ευρήματα σε διάφορα σημεία, συνολικής έκτασης περίπου 20 στρεμμάτων».
Η υπουργός διευκρίνισε ότι «στόχος του Υπουργείου Πολιτισμού δεν είναι να δημιουργήσει εμπόδια στην επένδυση, αλλά να οργανωθεί η αρχαιολογική έρευνα κατά τρόπο που θα επιτρέψει, όπου είναι δυνατόν, την απελευθέρωση των χώρων και την παράλληλη προώθηση του επενδυτικού σχεδιασμού».
Γνωστοποίησε ότι η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού, μαζί με τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες, θα πραγματοποιήσουν αυτοψία στον χώρο και θα συνεργαστούν με την αρχαιολογική υπηρεσία και τους μελετητές της επένδυσης υπογραμμίζοντας ότι «είμαι από τους ανθρώπους που εδώ και πάρα πολλά χρόνια πιστεύουν απολύτως ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι ανασταλτικός παράγων σε μία περιοχή. Είναι αναπτυξιακός πόρος».
Καταλήγοντας, τόνισε, πως «θα τηρηθεί το ίδιο θεσμικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στις μεγάλες επενδύσεις. Γιατί αυτό είναι που μας υπαγορεύει ο αρχαιολογικός νόμος. Η βασική δουλειά του υπουργείου είναι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, εκπτώσεις δεν γίνονται. Όλα θα γίνουν και γίνονται σύμφωνα με αυτά τα οποία ορίζει ο νόμος. Απλώς, εάν μπορείς να δώσεις μία προτεραιότητα στο ανασκαφικό έργο για να διευκολύνεις και το επενδυτικό πρόγραμμα, αυτό νομίζω ότι είναι αυτονόητο σε μια περιοχή που θέλουμε τις επενδύσεις».
Η διήμερη επίσκεψη της υπουργού Λίνας Μενδώνη στην ΠΕ Φλώρινας θα ολοκληρωθεί με την επίσκεψη της στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Φλώρινας. Παρόντες στην επίσκεψη της ήταν η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου, στελέχη του υπουργείου από την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη ο δήμαρχος Αμυνταίου Γιάννης Λιάσης κι ο βουλευτής Φλώρινας Σταύρος Παπασωτηρίου.
